महाराष्ट्रातील २९ महानगरपालिकांसाठी होत असलेल्या निवडणुकांमध्ये यंदा अत्यंत रोचक आणि गुंतागुंतीची राजकीय समीकरणे पाहायला मिळत आहेत. राज्यात दोन शिवसेना, दोन राष्ट्रवादी काँग्रेस, भाजप आणि काँग्रेस काही ठिकाणी एकत्र, तर काही ठिकाणी एकमेकांविरोधात उभ्या ठाकल्या आहेत. मनसे, बहुजन विकास आघाडी तसेच इतर लहान पक्ष स्वतंत्रपणे निवडणुकीच्या मैदानात उतरले आहेत.
कुठे भाजपला शिंदे गट आव्हान देत आहे, तर कुठे दोघे मिळून काँग्रेसविरोधात लढत आहेत. पुणे आणि पिंपरी-चिंचवडमध्ये पवार कुटुंब एकत्र येत इतर पक्षांना थेट आव्हान देत आहे. ओवैसी यांच्या एमआयएमपासून अंतर ठेवणाऱ्या काँग्रेसने काही महानगरपालिकांमध्ये मात्र एमआयएमसोबत युती केली आहे. त्यामुळे ही निवडणूक आघाड्या आणि युतींच्या दृष्टीने अत्यंत रंगतदार ठरत आहे.
मुंबईत त्रिकोणी लढत
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेतील २२७ जागांसाठीची निवडणूक विशेष लक्षवेधी ठरली आहे. भाजप–शिंदे शिवसेना आघाडीला उद्धव ठाकरे यांची शिवसेना आणि राज ठाकरे यांची मनसे आव्हान देत आहेत. काही प्रभागांत काँग्रेस–वंचित आघाडीही ताकद लावत आहे. अजित पवार यांनी ६४ जागांवर स्वतंत्रपणे उमेदवार उभे केले आहेत.
भाजप १३७, तर शिंदे गट ९० जागांवर निवडणूक लढवत आहे. उद्धव ठाकरे गटाने सर्वाधिक १७५ जागांवर उमेदवार दिले आहेत. मनसे ५२ जागांवर लढत आहे. शरद पवार गटाची राष्ट्रवादी फक्त ११ जागांवर आहे. काँग्रेसने महाविकास आघाडीतून बाहेर पडत वंचित बहुजन आघाडीसोबत युती केली असून काँग्रेस १६५ आणि वंचित ६२ जागांवर लढत आहे. आरपीआय (आठवले) ३९, तर समाजवादी पक्ष १५० पेक्षा अधिक जागांवर लढत आहे.
ठाणे, कल्याण-डोंबिवलीत वेगळी समीकरणे
ठाणे महापालिकेत शिंदे शिवसेना आणि भाजप एकत्र, तर उद्धव शिवसेना आणि मनसे एकत्र आहेत. तिसरा गट काँग्रेस, शरद पवार राष्ट्रवादी आणि वंचित आघाडीचा आहे. कल्याण-डोंबिवलीतही अशीच त्रिकोणी लढत पाहायला मिळत आहे.
मीरा-भायंदर, वसई-विरारमध्ये वेगळे चित्र
मीरा-भायंदरमध्ये भाजप–शिंदे युती तुटली असून दोघेही स्वतंत्र लढत आहेत. उद्धव शिवसेना मनसेसोबत, तर काँग्रेस शरद पवार राष्ट्रवादीसोबत आहे. हितेंद्र ठाकूर यांची बहुजन विकास आघाडी स्वतंत्रपणे लढत आहे.
वसई-विरारमध्ये बहुजन विकास आघाडी एकटी आहे. उद्धव शिवसेना–मनसे एकत्र, तर भाजप–शिंदे–अजित पवार महायुती एकत्र आहे. काँग्रेसने येथे एमआयएमसोबत युती केली असून वंचित आघाडीही त्यात आहे.
पुणे–पिंपरीत पवार एकत्र
पुण्यात भाजप आणि शिंदे गटात युती न झाल्याने दोघे स्वतंत्र लढत आहेत. शरद आणि अजित पवार यांच्या राष्ट्रवादी पक्षांनी एकत्र येत भाजपला आव्हान दिले आहे. काँग्रेसने ठाकरे बंधूंसोबत हातमिळवणी केली आहे. पिंपरी-चिंचवडमध्येही पवार गट एकत्र असून भाजप–शिंदे युतीसमोर ठाकरे–काँग्रेस–मनसे आघाडी उभी आहे.
इतर महानगरपालिका
नागपुरात भाजप–शिंदे युती एकत्र आहे, तर काँग्रेस, उद्धव शिवसेना आणि शरद पवार गट एकत्र आहेत. कोल्हापुरात महायुती एकत्र, तर महाविकास आघाडी विखुरलेली आहे. नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, सोलापूर येथेही वेगवेगळी राजकीय गणिते तयार झाली असून एआयएमआयएम आणि वंचित आघाडी अनेक ठिकाणी प्रभावी ठरत आहेत.
एकूणच, यंदाच्या महानगरपालिका निवडणुकांनी राज्याच्या राजकारणातील बदलते प्रवाह, नवी समीकरणे आणि अनपेक्षित युती ठळकपणे समोर आणल्या आहेत.
