जागतिक स्तरावरील अस्थिर आर्थिक परिस्थिती आणि वाढत्या आव्हानांच्या पार्श्वभूमीवर, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशवासियांना ‘आर्थिक देशभक्ती’ जपण्याचे आवाहन केले आहे. वडोदरा येथे सरदारधाम हॉस्टेलच्या उद्घाटनप्रसंगी बोलताना त्यांनी सोने खरेदी लांबणीवर टाकणे, इंधनाचा वापर मर्यादित करणे आणि ‘वोकल फॉर लोकल’ला प्राधान्य देण्यावर भर दिला. विशेष म्हणजे, २४ तासांच्या कालावधीत पंतप्रधानांनी दुसऱ्यांदा जनतेला हे आवाहन केले आहे.
देशाच्या संसाधनांवरील ताण कमी करण्यासाठी पंतप्रधानांनी खालील पाच प्रमुख मुद्द्यांवर लक्ष केंद्रित करण्यास सांगितले:
१. सोने खरेदी टाळा: सोन्याच्या आयातीवर देशाचा मोठा परकीय चलन साठा खर्च होतो. त्यामुळे सद्यस्थितीत सोने खरेदी लांबणीवर टाकावी.
२. इंधन बचत: पेट्रोल-डिझेलचा वापर कमी करण्यासाठी सार्वजनिक वाहतूक आणि ‘कारपूलिंग’चा वापर करावा.
३. डिजिटल क्रांती: प्रवासाचा खर्च आणि वेळ वाचवण्यासाठी व्हर्च्युअल मीटिंग्स आणि डिजिटल तंत्रज्ञानाचा अधिक वापर करावा.
४. वोकल फॉर लोकल: स्थानिक उद्योजकांना बळ देण्यासाठी भारतीय बनावटीच्या वस्तूच खरेदी कराव्यात.
५. शेतीमध्ये बदल: खतांचा (फर्टिलायझर) वापर मर्यादित करून नैसर्गिक शेतीकडे वळावे.
पंतप्रधान मोदींच्या आवाहनातील १० प्रमुख मुद्दे
- पंतप्रधान मोदींनी नमूद केले की, शेजारील प्रदेशात सुरू असलेल्या युद्धामुळे भारतासह संपूर्ण जगावर गंभीर परिणाम झाला आहे; या परिणामांची तीव्रता कमी करण्यासाठी त्यांनी एक आवाहन केले आहे.
- पंतप्रधान मोदींनी लक्ष वेधले की, भारताकडे तेलाचे पुरेसे साठे नाहीत आणि पुरवठा साखळीतील व्यत्ययांमुळे अडचणी वाढत आहेत. त्यांनी तेलाची बचत करण्याचे आवाहन केले.
- पंतप्रधान मोदींनी सांगितले की, सरकार या परिस्थितीचा भार स्वतः उचलत आहे; सामान्य नागरिकांवर कोणताही आर्थिक ताण पडू नये, यासाठी सरकार स्वतःच हा आर्थिक दबाव सोसत आहे.
- पंतप्रधान मोदींनी इंधनाची बचत करण्याचा दृढ निश्चय करण्याच्या गरजेवर भर दिला. त्यांनी पेट्रोल आणि डिझेलचा वापर मर्यादित ठेवण्याचेही आवाहन केले.
- आपल्या निवेदनात, पंतप्रधान मोदींनी सार्वजनिक वाहतुकीवर विशेष भर दिला. जिथे जिथे मेट्रो सेवा उपलब्ध आहे, तिथे नागरिकांनी त्या सेवेचा वापर करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
- पंतप्रधान मोदींनी ‘कारपूलिंग’ला (एकाच गाडीतून अनेक प्रवाशांनी प्रवास करण्याला) प्रोत्साहन देण्याची वकिली केली. जर खाजगी वाहनाचा वापर करणे अपरिहार्यच असेल, तर त्या वाहनातून एकापेक्षा जास्त प्रवाशांनी प्रवास केला जाईल, याची खात्री करावी, असा सल्ला त्यांनी दिला.
- पंतप्रधानांनी परदेश प्रवासाचे नियोजन पुढे ढकलण्याचेही आवाहन केले. त्यांनी लोकांना पुढील एक वर्षासाठी परदेश प्रवास करणे किंवा परदेशातील विवाह समारंभांना उपस्थित राहणे टाळावे आणि त्याऐवजी देशांतर्गत पर्यटनाला प्राधान्य द्यावे, असे सुचवले.
- पंतप्रधान मोदींनी परकीय चलनाच्या बचतीचे महत्त्व अधोरेखित केले. अनावश्यक खर्चाला कात्री लावून देशाच्या आर्थिक बळकटीमध्ये योगदान द्यावे, असे आवाहन त्यांनी नागरिकांना केले.
- पंतप्रधान मोदींनी सोने खरेदी न करण्याचा सल्ला दिला. त्यांनी नागरिकांना, एक वर्षाच्या कालावधीसाठी सोने खरेदी करणे टाळण्याचा दृढ निश्चय करण्याचे आवाहन केले.
- पंतप्रधान मोदींनी आत्मनिर्भरतेच्या महत्त्वावर भर दिला. भारताचा आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने सुरू असलेला प्रवास ज्या कृतींमुळे किंवा पद्धतींमुळे बाधित होऊ शकतो, अशा गोष्टींपासून दूर राहावे, असे आवाहन त्यांनी नागरिकांना केले.
